Đọc sách và tư duy

Đọc sách, thực ra giống hệt việc bạn gửi tiết kiệm và nhận lãi hằng tháng. Hoặc nó giống một khoản đầu tư chứng khoán, bạn đặt lệnh mua từ khi biết chữ với giá cực rẻ, mua số lượng cổ phiếu dường như vô hạn, và sau 10-20 năm, bạn rút lãi. Vấn đề là lãi suất của bạn âm hay dương?

Tôi có một giai đoạn khá dài không đọc sách, và hậu quả thể hiện rõ luôn sau vài năm. Tư duy lệch lạc, thường xuyên mất kiểm soát cảm xúc, vui buồn vô cớ. Sách vở là một cái neo cảm xúc rất tốt, giúp con người không bị vui quá hoặc buồn quá. Mọi sự trên đời trong sách ghi rõ, nếu đọc và chiêm nghiệm, đời chắc cũng chẳng quá lo âu.

Ngoài cảm xúc, sách cung cấp kiến thức với khối lượng rất lớn. Kể cả bạn đọc truyện ngôn tình mà nhiều người cho là tầm xàm bá láp, bạn vẫn có thể học được nhiều điều hay. Trừ những quyển mang nặng định kiến như của “vĩ nhân” bên Canada nào đó, sách tốt buộc phải có tư duy rộng mở, tầm nhìn khoáng đạt. Chưa đọc mà đã ép độc giả đi theo khuôn mẫu, đấy là dở rồi.

Nhưng đáng buồn là cũng như gửi tiền tiết kiệm, bạn thường mạnh dạn xà xẻo thời gian để đi chơi, ăn nhậu, chém gió, khóc lóc cho vài cuộc tình và đi ngủ trương mắt. Chẳng ai dành thời gian, dù là ít ỏi như 30 phút mỗi ngày, cho những trang sách nhàm chán. Bạn chỉ đọc sách, sau khi uống viên thuốc ngủ và đợi nó phát huy tác dụng, mà thôi.

Thực ra, bài này của tôi cũng chẳng mong các bạn đổi ý, đọc sách quên ngày quên đêm và say sưa tích lũy kiến thức. Đúng ra là xã hội này đã cạnh tranh khiếp quá rồi, từ những em nhỏ kiến thức mềm rất tốt và chuyên môn dày dặn, tới những bậc cha chú trình độ tư duy, tổ chức, nhìn người ở mức “thần tiên”. Nếu giờ phát sinh thêm một “tầng lớp ưa đọc sách mới”, thì chắc đời tôi khó sống. Khi bạn học ở trường chuyên, bạn sẽ hiểu nhiều người giỏi mệt mỏi như thế nào. May tôi học toàn trường làng. Và cuộc đời cũng là một trường làng-nhàng mà thôi.

Đọc sách cho bạn một thứ quý giá, hơn tất thảy những thứ tiền bạc của cải khác, đó là kiến thức. Dù bạn có mất hết tiền bạc, nếu có kiến thức cứng trong tay, bạn vẫn kiếm lại bình thường. Tôi có ông anh, chơi với nhau 15 năm rồi, từ ngày anh còn học chuyên Toán tài năng ở sư phạm. Ra trường, anh chơi chứng khoán, thua sạch, bán hết đất đai ở quê. Ai cũng nghĩ đời anh thế là xong. Giờ anh đã kiếm lại, nhà cửa mua đàng hoàng, xe cộ khỏi nghĩ, cầm quỹ vài triệu đô, giám đốc một cảng logistic. Có tư duy, tức là có tiền. Và đáng buồn hơn, người anh của tôi lại rất hay đọc sách. Triết lí chơi chứng khoán của anh cũng từ đọc sách mà ra.

Cậu em tôi dạy tiếng Anh, CEO quản lý 200 con người, cũng phải giải những bài toán nhân sự không có trong thực tiễn. Nhưng trong sách thì có. Dù chỉ là na ná, nhưng đọc sách giúp chúng ta có thêm cơ sở và dữ kiện để giải bài toán tương tự. Không đọc sách, mọi vấn đề trong cuộc sống đều là bài toán 5 sao. Nếu đọc sách, bạn luôn có trong tay “Ngôi sao hy vọng”.

Ai rồi cũng già, rồi cũng sẽ lụ khụ và ngắm nhìn thế hệ trẻ năng động vươn lên phía trước. Câu hỏi đặt ra, đó là khi chúng ta còn trẻ, liệu bạn có dám trả một cái giá rất rẻ, là vài cốc trà sữa cho một quyển sách khó, để đổi lấy một tương lai tươi sáng hay không? Tôi nghĩ là không.

Lê Quang Minh

Quang Minh

Quang Minh

Thời gian không có nhiều đâu, bây giờ bạn không cố thì bao giờ?

Leave a Reply