Hôm trước tôi có hỏi là các bạn biết lí do vì sao tôi làm ở nhà nước không, và không ngờ là có nhiều bạn quan tâm tới chủ đề này vậy. Có lẽ trong suy nghĩ của nhiều người, làm nhà nước vẫn là cái gì đấy vừa lạ vừa quen. Quen vì thế nào chẳng có bạn bè, anh em làm nhà nước. Lạ vì mình chưa từng làm bên trong hệ thống, không hiểu nó vận hành ra sao.
Trước khi nói lí do vì sao chọn làm nhà nước, tôi xin kể một câu chuyện nhỏ cho các bạn nghe: Hôm trước khi sang một đơn vị nhà nước khác để hoàn thiện thủ tục cho mấy buổi dịch sắp tới, chị phó chánh văn phòng bảo tôi: “Em công tác ở đâu? À nhà nước. Vậy thì em hiểu thủ tục rồi đấy. Làm nhà nước với nhau dù sao cũng dễ thông cảm hơn”. Tại sao lại vậy? Vì nhà nước có những kiểu cách, mô hình và cách vận hành khác hẳn ở ngoài. Nếu bạn chưa từng làm nhà nước, bạn sẽ rất khó hình dung “kiểu nhà nước” là kiểu gì.
Một câu chuyện khác là khi tôi đi ăn nướng ở Mã Mây, có thằng em phục vụ ra hỗ trợ gọi đồ. Nó hỏi “Anh chị làm nhà nước ạ?”. Tôi bảo sao em biết thì nó nói “kiểu ăn mặc của anh chị giống mấy người làm nhà nước”. Vậy là ở nhà nước cũng có ăn mặc “kiểu riêng”. Vậy đấy là kiểu gì?
Một lí do đầu tiên và rất quan trọng khiến tôi vào nhà nước, đấy là vì…cả nhà tôi đều làm nhà nước. Chắc tôi cũng là hiếm hoi có thời gian từng lăn xả ở ngoài, từng tự dạy học kiếm tiền khi ở nhà chơi mấy năm, và sau đó mới vào nhà nước. Truyền thống gia đình là thứ sẽ khiến bạn chọn hay không chọn một nghề nghiệp nào đó. Điều này thì dễ thấy rồi: bố làm bác sĩ, con làm bác sĩ; mẹ làm công an, con cũng theo nghiệp công an; bố nấu phở, con cũng thành nghệ nhân nấu phở luôn. Tính tiếp nối là điều cơ bản giúp công việc trở nên dễ dàng hơn, và nó giúp bạn hiểu sự khác biệt công-tư là như thế nào. Với tôi, sinh trưởng trong môi trường có ông bà bô làm nhà nước từ bé là một lợi điểm, vì tôi hiểu “kiểu nhà nước” là gì.
Nhưng làm nhà nước sẽ rất khó khăn với nhiều người, và ngay cả bản thân tôi lúc đầu cũng rất khoai, lí do vì sao thì các bạn chắc thừa hiểu. Để vượt qua khó khăn về tài chính, cách duy nhất là tôi phải dạy học và đầu tư. Không có kênh này thì làm nhà nước với tôi sẽ là giấc mơ xa tầm với. Vậy nên có bạn hỏi, em muốn vào nhà nước thì anh có lời khuyên gì không? Tôi chỉ khuyên là hãy chắc chắn tiền bạc không phải là vấn đề bạn quan tâm quá nhiều khi vào nhà nước, chứ nếu bạn vẫn trăn trở cơm áo gạo tiền, thì thực sự làm nhà nước sẽ rất khó khăn với bạn.
Bù lại, nhà nước cho tôi những giá trị mà chắc chắn làm ở ngoài sẽ không bao giờ có được, hoặc có thì chỉ ở chừng mực giới hạn. Một gạch đầu dòng quan trọng nhất với tôi, đó là các mối quan hệ. Tôi quen được rất nhiều anh chị, bạn bè, đồng nghiệp tốt, tôi được nghe kể những câu chuyện khó tin, được giúp đỡ khi có vấn đề, và cảm thấy cuộc sống nhiều màu sắc, thú vị hơn hẳn. Suy cho cùng, cuộc đời cũng chỉ có một lần, và trải nghiệm ở nhà nước là một điều không phải ai cũng trải qua.
Những mối quan hệ chất lượng giúp tôi rất nhiều, và cũng đồng thời làm tôi trưởng thành hơn. Nhìn người trong hệ thống làm việc, cống hiến và cố gắng mỗi ngày, tôi luôn có niềm tin rằng con đường mình chọn là đúng. Ít nhất là cho tới lúc này. Chỉ mong mỗi năm lại quen thân thêm được nhiều anh chị, bạn bè tốt, để cuộc sống lúc nào cũng tràn ngập niềm vui và trải nghiệm mới.
Bức hình tôi đăng ở đây là đợt tôi sang Nga năm 2024. Kỉ niệm sang Nga thật vô cùng đáng nhớ, và kỉ niệm chụp ảnh selfie với Tổng thống Putin từ cách xa mấy hàng ghế cũng là trải nghiệm khó quên. Đây là thứ tôi có được vì làm nhà nước, một điều mà rất khó thực hiện nếu tôi làm ở ngoài. Tuổi trẻ sôi nổi luôn gắn với nhiều hoạt động và con người thú vị, sau này nhìn lại, tôi lúc nào cũng cảm thấy tự hào vì bản thân đã đi được những chặng đường dài.
Nếu bạn có ý định vào nhà nước, hãy thử sức xem sao. Cầm tờ A4 với chữ “QUYẾT ĐỊNH” in hoa, in đậm sẽ là trải nghiệm bạn không bao giờ quên.
Chúc một ngày tốt lành,
Lê Quang Minh
